Τι γίνεται όταν θα σβήσουν τα φώτα;

Γράφει η Μπαντοτάκη Ευδοξία

Δεκέμβριος 2017

Τι γίνεται όταν θα σβήσουν τα φώτα;

“Εγώ θα ήθελα έναν Δεκέμβρη με τα φώτα σβηστά και τους ανθρώπους αναμμένους” Τσαρλς Μπουκόβσκι.

Yπάρχει ένας φαύλος κύκλος που συνδέει τα δύο αυτά φαινόμενα. Τα περασμένα χρόνια τα σπίτια ηταν υπερστολισμένα και παραφορτωμένα και όλο αυτό ήταν ένα δείγμα καλής ζωής όχι απαραίτητα ουσιαστικής αλλά τουλάχιστον απουσίας προβλημάτων επιβίωσης. Ο κόσμος είχε μια γνωστή ζωή να αντιμετωπίσει και έτσι ο στολισμός έδινε μια αίσθηση αλλαγής στην αδιάφορη και απροβλημάτιστη ρουτίνα. Βολεμένη δουλίτσα, βολεμένη καθημερινότητα, οι άνθρωποι είχαν τα χρήματα να καλύψουν τις βασικές ανάγκες και λίγο παραπάνω και αυτό ήθελε και η εξουσία. Βόλεμα και κανένα προβληματισμό για το μέλλον που ερχόταν. Έτσι κι αλλιώς η μάζα είναι πάντοτε κοντόφθαλμη αρκεί να καλύπτεται η επιβίωση, η προσωρινή ασφάλεια και το “για τα μάτια του κόσμου”. Στην πυραμίδα του ο Μάσλοου ταξινόμησε ιεραρχικά, πέντε επίπεδα αναγκών, από τα πιο βασικά και πρωτόγονα (σε σχέση με τη συμπεριφορά που προκαλούν), μέχρι τα πιο εξελιγμένα και ώριμα. Σύμφωνα μ΄ αυτή, οι ανάγκες των ανθρώπων είναι ιεραρχημένες από τις ανάγκες για επιβίωση, ασφαλεία, συντροφικότητα, κοινωνική αποδοχή και κορυφώνονται με τις ανάγκες για αυτοεκτίμηση και αυτοπραγμάτωση. Όταν σήμερα δεν καλύπτονται καν οι βασικές ανάγκες του ανθρώπου το αναμενόμενο είναι να ξυπνήσουν τα πιο πρωτόγονα και άγρια ένστικτα της επιβίωσης και δικαίως.

Δείτε έξω από τα παράθυρά σας. Αραιά και που ξεπροβάλει σε κανενα μπαλκόνι μια δεσμίδα λαμπάκια πρόχειρα και βιαστικά πεταμένη σε κάποια γλάστρα. Άνθρωποι οικογενειάρχες στα χέρια κάποιου εργοδότη-δυνάστη να αγωνίζονται να κρατήσουν τη “δουλεία” τους για ένα κομμάτι ψωμί για να μπορέσουν να συντηρήσουν τα παιδιά τους-να τους προσφέρουν τα απολύτως απαραίτητα- ή και απλήρωτοι με την ελπίδα πως κάποια μέρα θα τους δοθούν τα δεδουλευμένα, οικογενειάρχες απολυμένοι, οικογένειες με όλα τα μέλη άνεργα, συνταξιούχοι που συντηρούν τις οικογένειες των παιδιών τους, νέοι που αγωνίστηκαν και άλλα όνειρα είχαν για τις ζωές τους, όχι το σκληρό αγώνα για την απλή επιβίωση, που αδυνατούν να πραγματώσουν το δυναμικό τους, που αναγκάζονται να βλέπουν τους ανήθικους και τις μετριότητες να βολεύονται και να κυριαρχούν στην Ελλάδα της “αξιοκρατίας” και της “διαφάνειας”, άνθρωποι που βυθίζονται ολοένα και πιο βαθιά στο μαύρο κυκλώνα της απογοήτευσης, χάνουν ότι θύμιζε τον εαυτό τους, κάθε αίσθηση χαράς και ελπίδας, αποξενώνονται από τους ανθρώπους τους και σκεπάζονται από το πέπλο της καταθλιψης που σε ορισμένες περιπτώσεις καταλήγει στην αυτοχειρία.

Συντροφικότητα. Δεν νομίζω πως άλλαξε το τότε με το τώρα. Ίσως επιδεινώθηκε απλά η κατάσταση λογω της πληθώρας ευκαιριών που προσφέρει το παυσίπονο που ονομάζεται κοινωνική δικτύωση, χορηγημένο με πολλή μεγάλη “φροντίδα” και μέθοδο για τον υπνωτισμό του λαού. Μια ψευδαίσθηση πως έχεις ζωή και ας μη ζεις τίποτα ουσιαστικά. Ο καθένας έχει κλειστεί στο κέλυφός του. Η σχέση όμως απαιτεί την κοινή αντιμετώπιση της ζωής, το μοίρασμα, το νοιάξιμο, την τρυφερότητα, την επικοινωνία. Σήμερα οι συναναστροφές με τους ανθρώπους έχουν γίνει ένα βιαστικό εγωιστικό πέρασμα από τη ζωή των άλλων για να ξεχάσουμε για λίγο τα όσα μας βασανίζουν, τα όσα μας απασχολούν, ένα βιαστικό φιξάρισμα για το παρόν, μια στιγμιαία αίσθηση τρυφερότητας μέσα στον κυνισμό μας, μια παροδική αποφυγή της μοναξιάς. Και μετά πίσω στην απόλυτη ατομικότητά μας. Έχουμε πολλά θέματα ήδη για να μπορέσουμε να ανοιχτούμε, να εκτεθούμε, να νιώσουμε ευάλωτοι, να δώσουμε χρόνο, χώρο και συναίσθημα στον άλλο. Ο κυνισμός και η αδιαφορία βολεύουν και είναι ασφαλείς περιοχές αλλά άνυδρες και νεκρές. Ουσιαστικη ανθρώπινη επαφή χωρίς ισόποση κατανομή αυτονομίας και συντροφικότητας δεν μπορεί να υπάρξει.

Ειδικοί υποστηρίζουν πως η δύναμη της συνήθειας και της συμπεριφοράς είναι εξίσου δυνατή με τη δύναμη της σκέψης. Προσποιήσου λένε ένα χαμόγελο και οι θετικές σκέψεις θα ακολουθήσουν. Μπορείς να ξεγελάσεις τον εγκέφαλο. Υποστηρίζουν πως η χαρά είναι μέσα μας ανεξάρτητα από το τι μπορεί να συμβαίνει στο περιβάλλον και τις εξωτερικές συνθήκες. Ίσως λοιπόν τα ανόρεχτα λαμπάκια μπορούν να ανάψουν μια σπίθα χαράς και ελπίδας ακόμα μέσα μας. Ίσως τότε ο καθένας μας μπορέσει να δει λίγο πέρα από τα δικά του θέματα και προβλήματα, να μπορέσει ο ίδιος να γίνει στήριγμα για το συνάνθρωπό του με τον πιο απλό τρόπο, με τη στοργή που γεννούν τα λόγια, οι πράξεις και το άγγιγμα της συντροφικότητας, την αποδοχή, την υποστήριξη. Η εξουσία ξέρει πως κανείς δεν μπορεί να τα βάλει μαζί της. Είναι καλά εγκαθιδρυμένη, είναι καλά προστατευμένη. Το θέμα είναι όλο αυτό το μένος γι' αυτήν να μην το βγάζουμε στο συνάνθρωπο μας. Ο κανιβαλισμός δεν είναι η λύση. Ούτε η αγάπη είναι η λύση στο θέμα ζωής και θανάτου αλλά μπορεί να κάνει πιο εύκολο για τους ανθρώπους να βαστάξουν το φορτίο που κουβαλούν.

Στο πνεύμα των σκοτεινών μας Χριστουγέννων ας αφήσουμε μια θέση μέσα μας για τους άλλους.

Ελλάδα της κρίσης. Ελλάδα της απογοήτευσης. Ελλάδα της απόγνωσης. Ελλάδα της κατάθλιψης. Κρατήστε τα φώτα αναμμένα έστω και πρόχειρα αλλά το σημαντικότερο όταν σβήσουν τα φώτα μην ξεχάσετε να φωτίσετε όπως και όσο μπορείτε τους ανθρώπους.